Κολπική Μαρμαρυγή


Η κολπική μαρμαρυγή αποτελεί τη συχνότερη αρρυθμία. Η κολπική μαρμαρυγή αυξάνει σημαντικά – 5πλασιάζει – τον κίνδυνο για αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

1 στα 5 εγκεφαλικά επεισόδια οφείλεται σε κολπική μαρμαρυγή.

Στα άτομα με κολπική μαρμαρυγή, τα ηλεκτρικά ερεθίσματα που ελέγχουν τον καρδιακό σφυγμό καθίστανται παθολογικά. Ως αποτέλεσμα, οι δύο ανώτερες κοιλότητες της καρδιάς σταματούν να συστέλλονται αποτελεσματικά, και το αίμα που θα έπρεπε να εξωθούν λιμνάζει μέσα σε αυτές. Αυτό έχει ως συνέπεια τον σχηματισμό θρόμβων, οι οποίοι μπορεί να μετακινηθούν διαμέσου των αρτηριών προς τον εγκέφαλο προκαλώντας εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ο κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου λόγω κολπικής μαρμαρυγής είναι μεγαλύτερος στα άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια, αρτηριακή υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, προηγούμενο εγκεφαλικό επεισόδιο, ηλικιωμένους (μεγαλύτερους των 65 ετών) και γυναίκες.

Σε μερικούς ασθενείς, η κολπική μαρμαρυγή δεν υποχωρεί ποτέ (μόνιμη κολπική μαρμαρυγή). Σε άλλους η κολπική μαρμαρυγή είναι διαλείπουσα και αυτοτερματίζεται (παροξυσμική κολπική μαρμαρυγή) ή επιμένει για αρκετές μέρες και χρειάζεται ειδική θεραπεία (επίμονη κολπική μαρμαρυγή).

Η κολπική μαρμαρυγή είναι συχνότερη στις μεγάλες ηλικίες και στους ανθρώπους με υποκείμενη καρδιακή νόσο. Σχεδόν κάθε μορφή καρδιοπάθειας μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής, αλλά οι συχνότερες αιτίες είναι:

  • Υπερτασική καρδιοπάθεια λόγω χρόνιας αρτηριακής υπέρτασης
  • Έμφραγμα μυοκαρδίου
  • Καρδιακή ανεπάρκεια
  • Βαλβιδοπάθειες, όπως ανεπάρκεια ή στένωση μιτροειδούς
  • Μετά από καρδιοχειρουργική ή άλλου είδους επέμβαση

Η κολπική μαρμαρυγή έχει επίσης συσχετιστεί και με άλλα προβλήματα υγείας, όπως:

  • Κατανάλωση αλκοόλ
  • Υπερθυρεοειδισμός.
  • Συγκεκριμένες ουσίες, π.χ. θεοφυλλίνη (που χρησιμοποιείται στη θεραπεία της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας) και καφεΐνη
  • Άπνοια του ύπνου
  • Διάφορες πνευμονοπάθειες και ειδικά το εμφύσημα

Στο 10% των ασθενών με κολπική μαρμαρυγή δεν υπάρχει προφανής αιτία (ιδιοπαθής κολπική μαρμαρυγή). Όταν αυτό συμβαίνει σε άτομα μικρότερα των 60 ετών, ο κίνδυνος σχηματισμού θρόμβων είναι πολύ μικρότερος των ηλικιωμένων ατόμων με γνωστή αιτία κολπικής μαρμαρυγής.

Αν είχατε ένα ή περισσότερα επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής, αλλά τώρα έχετε φυσιολογικό καρδιακό ρυθμό, ρωτήστε τον καρδιολόγο σας τι μπορείτε να κάνετε για να αποτρέψετε την υποτροπή της κολπικής μαρμαρυγής. Μερικά άτομα μπορούν να μειώσουν τις πιθανότητες υποτροπής:

  • Ελέγχοντας την αρτηριακή τους πίεση
  • Μειώνοντας την κατανάλωση αλκοόλ (έως 1-2 ποτά την ημέρα)
  • Διακόπτοντας την καφεΐνη
  • Λαμβάνοντας θεραπεία κατά του υπερθυρεοειδισμού

Οι μισοί περίπου ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή δεν έχουν συμπτώματα. Τα συμπτώματα, αν εκδηλωθούν, είναι:

  • Ταχυκαρδία, αίσθημα παλμών, άρρυθμος καρδιακός σφυγμός ή παύση
  • Ήπια δυσφορία στο στήθος ή πόνος
  • Ζάλη ή τάση για λιποθυμία
  • Δυσκολία στην αναπνοή, ιδιαίτερα στην προσπάθεια

Αν ο καρδιολόγος σας υποψιαστεί ότι πάσχετε από κολπική μαρμαρυγή, θα σας υποβάλλει σε ηλεκτροκαρδιογράφημα, μία εξέταση που αξιολογεί την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς. Άλλες εξετάσεις, όπως π.χ. το υπερηχογράφημα καρδιάς, μπορεί να χρησιμοποιηθούν για την αναζήτηση καρδιακής ανεπάρκειας ή βαλβιδοπαθειών. Η δοκιμασία κόπωσης χρησιμοποιείται στην ανάδειξη της ισχαιμίας του μυοκαρδίου και οι εξετάσεις αίματος χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο του θυρεοειδούς. Μερικές φορές ο ασθενής μπορεί να υποβληθεί σε μελέτη ύπνου ή σπιρομέτρηση για την αναζήτηση άπνοιας του ύπνου ή κάποιας πνευμονοπάθειας, αντίστοιχα.

Η θεραπεία της κολπικής μαρμαρυγής περιλαμβάνει ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω:

  • Φάρμακα που ελέγχουν τον ρυθμό της καρδιάς (αντιαρρυθμικά) και αποτρέπουν, σε ποσοστό 40% - 80%, την υποτροπή της κολπικής μαρμαρυγής. Τα μειονεκτήματά τους είναι η περιορισμένη αποτελεσματικότητα στη διατήρηση του φυσιολογικού ρυθμού, και η πρόκληση αρρυθμιών.
  • Φάρμακα που ελέγχουν τη συχνότητα της καρδιάς, δεν επιτρέπουν δηλαδή στην καρδιά να χτυπά γρήγορα, παρά το γεγονός ότι ο ασθενής εξακολουθεί να έχει κολπική μαρμαρυγή.
  • Κατάλυση με υψίσυχνο εναλλασσόμενο ρεύμα (radio-frequency ablation) ή μπαλόνι κρυο-ενέργειας (cryo-balloon ablation), που αποσκοπεί στην καταστροφή μικρών τμημάτων της καρδιάς τα οποία παράγουν παθολογικά ηλεκτρικά ερεθίσματα, με αποτέλεσμα την ελάττωση ή την πλήρη εξάλειψη των επεισοδίων κολπικής μαρμαρυγής. Η εν λόγω μέθοδος κερδίζει διαρκώς έδαφος στην αντιμετώπιση νέων ασθενών με κολπική μαρμαρυγή που δεν επιθυμούν να υποβληθούν σε μακροχρόνια φαρμακευτική αγωγή. Η επιτυχία της μεθόδου ανέρχεται σε 50% έως 85% για μία συνεδρία κατάλυσης, ενώ το 20% των ασθενών θα χρειαστούν και δεύτερη συνεδρία. Η υποτροπή κολπικής μαρμαρυγής μετά από κατάλυση είναι πιθανότερη στους ηλικιωμένους και στα άτομα με υποκείμενη καρδιαγγειακή νόσο (π.χ. υπέρταση ή βαλβιδοπάθεια) ή άπνοια του ύπνου που έχει αφεθεί χωρίς θεραπεία.

Ανεξάρτητα αν ο ασθενής ακολουθεί αγωγή για τον έλεγχο του ρυθμού ή της συχνότητας ή και των δύο, είναι πολύ πιθανό να χρειαστεί και αντιπηκτική αγωγή, κάτι που θα αποφασίσει ο καρδιολόγος βάσει ενός ειδικού score που ονομάζεται CHA₂DS₂-VASc. Επίσης, ο καρδιολόγος θα σας ενημερώσει για τους κινδύνους και τα οφέλη της κάθε θεραπευτικής μεθόδου.

Η χρήση αντιπηκτικού (δηλαδή ενός φαρμάκου που "αραιώνει" το αίμα, αποτρέποντας έτσι τον σχηματισμό θρόμβων), μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο του εγκεφαλικού επεισοδίου στους πάσχοντες από κολπική μαρμαρυγή κατά 50-70%.

Η ασενοκουμαρόλη είναι ένα αντιπηκτικό που χρησιμοποιείται για πολλά χρόνια, αλλά το μεγαλύτερό της πρόβλημα είναι ότι αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγίας, ο σοβαρότερος τύπος της οποίας είναι η εγκεφαλική, (κίνδυνος 1%/έτος, στα άτομα που κάνουν ορθή χρήση του φαρμάκου). Ωστόσο, το όφελος από την πρόληψη των εγκεφαλικών είναι σαφώς μεγαλύτερο από τον μικρό κίνδυνο της εγκεφαλικής αιμορραγίας. Αν λαμβάνετε ασενοκουμαρόλη, θα πρέπει να παρακολουθείτε προσεκτικά και σε τακτά χρονικά διαστήματα (συνήθως 1-2 φορές τον μήνα) την πηκτικότητα του αίματός σας, με μία εξέταση που ονομάζεται INR. Το επιθυμητό INR στην κολπική μαρμαρυγή είναι 2-3. Τιμή μικρότερη του 2 αυξάνει τον κίνδυνο θρομβώσεων και άρα εγκεφαλικού, ενώ τιμή μεγαλύτερη του 3 αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγίας.

Η νταμπιγκατράνη, η απιξαμπάνη και η ριβαροξαμπάνη, είναι νεότερα αντιπηκτικά, εξίσου ασφαλή και αποτελεσματικά με την ασενοκουμαρόλη, αλλά πιο δαπανηρά, τα οποία δεν χρειάζονται περιοδικό έλεγχο του INR. Ο καρδιολόγος θα σας ενημερώσει αν κάποιο από νεότερα αντιπηκτικά είναι καταλληλότερο για εσάς από την ασενοκουμαρόλη.

Μερικές φορές, στην αντιθμομβωτική αγωγή της κολπικής μαρμαρυγής, χρησιμοποιούνται αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα (ασπιρίνη και κλοπιδογρέλη). Αν και δεν χρειάζονται περιοδικό έλεγχο του INR, τα φάρμακα αυτά δεν είναι εξίσου αποτελεσματικά με τις δύο προηγούμενες κατηγορίες στην αποτροπή εγκεφαλικού, ειδικά στις μεγάλες ηλικίες.

Πολλοί άνθρωποι με κολπική μαρμαρυγή είναι σε θέση να διατηρούν μία ικανοποιητική ποιότητα ζωής. Όμως είναι σημαντικό να λαμβάνετε καθημερινά τα φάρμακα που σας έχει χορηγήσει ο ιατρός σας. Με τον τρόπο αυτό, θα μειώσετε σημαντικά τον κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο.



ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ

Οι πληροφορίες που περιέχονται στον παρόν ιστότοπο είναι μόνο για εκπαιδευτικούς και ενημερωτικούς σκοπούς και δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο συμβουλής ενός κατάλληλα εκπαιδευμένου και εξουσιοδοτημένου ιατρού ή άλλου φορέα παροχής υγειονομικής περίθαλψης. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρηθούν ως ιατρική συμβουλή. Θα πρέπει πάντα να συμβουλεύεστε τον ιατρό σας.